Aankomende Events

Als ge wilt praten, dan moet ge leraar worden

De stage van de Belgische karateka Marc Stevens begon bij het begin: na het groeten liep een hele gymzaal vol jonge en oudere leerlingen met banden van wit tot en met zwart de eerste kata. Hoewel iedereen deze kata kende, bleek dat er nog heel wat te leren was: laag staan, een goede techniek, een beweging maken die eindigt in een goede stoot.

Kata is een gevecht
Sensei Marc Stevens vond het allemaal wat slapjes uitgevoerd: “Zo loopt ge op straat. Maar een kata is een gevecht! Ge moet uw kracht in de beweging brengen!” Toen hij voordeed hoe het moest, compleet met een harde kiai, was het iedereen duidelijk. Niet dat we het meteen konden zoals hij, maar de bewegingen werden in ieder geval strakker en meer gecontroleerd. Echter nog niet goed genoeg volgens deze sensei. De ademhaling was niet goed.

Gratis
Stevens, die bij sensei Kase in Japan heeft getraind, vertelde ons in sappig Vlaams wat deze beroemde Shotokan leraar hem gezegd had over de ademhaling bij karate: “Lucht is er genoeg en helemaal voor niets. Ge moet er veel van gebruiken. Adem in en maak uw beweging terwijl ge uitademt.” Hij vertelde er wel bij dat het heel lang kan duren eer je dit principe onder de knie hebt. Het is echt een techniek waar ook gevorderden nog veel aandacht aan moeten besteden. Na al deze aanwijzigingen liepen we de kata nog een paar keer, waarbij aandacht werd besteed aan belangrijke zaken als draaien op je hiel en kime, kracht in de bewegingen. Telkens als ik het gemak zag waarmee sensei Stevens dingen voordeed, bedacht ik me hoeveel hij daarvoor getraind had.

Nummer twee
Het vervolg van deze stage was even logisch als het begin. Na de eerste kata kwam de tweede: Heian Nidan. Weer werd aandacht besteed aan het laag staan en aan de kracht aan het einde van de beweging. Alle bewegingen moeten soepel uitgevoerd worden waarbij je steeds blijft letten op de adem.

Uitbouwen
Nog een paar keer die tweede kata en dan ineens is het allemaal niet zo voorspelbaar meer: een nukite chudan en dan een draai in kibadachi, dat is toch Heian Sandan? Ik dacht dat de sensei zich vergiste, maar hij begon met opzet in het midden van deze kata. Elke stand goed controleren, iedere beweging bewust maken. Goed op de draaien letten. En vervolgens bouwde Stevens deze kata uit naar voren en naar achteren. Na een paar keer liepen we hem vanaf het begin tot vlak voor het einde. En toen begon de uitleg, de bunkai waar het in deze stage om ging. De lagere banden kregen een eenvoudige uitleg, de hogere een iets moeilijkere. Hier volgt de uitleg die de hogere banden kregen.

De bunkai
Bij een aanval met oi tsuki chudan schuin van de zijkant, stappen we achteruit met uchi uke. Een linkse wering bij een linkse aanval en vervolgens een rechtse bij een rechtse aanval. De aanval is dan sterker, dus moet je beter weren en dat maakt de bunkai beter, echter. Dan een mae geri weren met gedan barai, goed uitdraaien en hetzelfde nog een keer in spiegelbeeld. En dan van de zijkant een aanval oi tsuki chudan, weren met uchi uke, en dan gevolgd door een aanval met gyaku tsuki, weren en een tegenaanval met nukite naar de halsslagader. Dit laatste moet voorzichtig gebeuren, zonder te raken. We hoeven het niet uit te proberen, want het werkt echt volgens de sensei.

Oefenen
Als je er niet bij was, dan moet je de bovenstaande uitleg maar eens proberen. Voor degenen die erbij waren kwam het neer op oefenen, oefenen en nog eens oefenen, steeds met een partner. En daarbij werd in het begin wat teveel gepraat. Marc Stevens was daar kort en duidelijk over: “Niet praten als ge traint. Als ge wilt praten, dan moet ge leraar worden. Anders is praten verloren tijd.” Dus werkten we hard door met z’n allen, kinderen en volwassenen: hier was een groep met heel verschillende mensen bezig om zeer geconcentreerd hetzelfde te leren, ieder op zijn eigen niveau.

Alles geven
Tot slot liepen we de hele kata. Nu moesten we op alles letten en alles geven. Goede krachtige bewegingen in het juiste ritme, letten op de ademhaling. Sensei Stevens gaf nog kort uitleg over de bewegingen aan het einde, maar dat was iets om een volgende keer uitgebreider op in te gaan. Nog één keer Heian Sandan en toen was het afgelopen. Het was een inspirerende stage waarin iedereen veel geleerd heeft. In maart komt sensei Marc Stevens weer.

Verleid je tegenstander

Op woensdag 23 januari heeft Marc Stevens twee stages gegeven in Gestel: eerst voor de bunkai van Heian Sandan, en aansluitend voor de bunkai van Jion. Ik heb aan beide stages deelgenomen, en volgende keer wil ik graag weer meedoen. Maar wat maakt deze stages nu zo effectief en leuk?

Structuur
Naar mijn mening is dit in de eerste plaats te danken aan de gestructureerde opbouw van de stage. Marc heeft er goed over nagedacht wat hij wel en wat hij vooral niet uit gaat leggen in de korte tijd van anderhalf uur. Daardoor leer je een beperkt aantal combinaties heel precies, zodat je ze goed kunt onthouden en daarna thuis of in de les kunt oefenen. Ook zijn de kata’s Heian Sandan en Jion verwant. Hierdoor komt de uitleg van de Heian Sandan ook terug bij de uitleg van Jion - en is de bunkai van Jion makkelijker te leren, een uur eerder heb je namelijk iets soortgelijks geoefend.

Opletten en werken
Ook de manier van lesgeven is duidelijk: fouten maken mag, want juist van je fouten kun je leren. En was je tijdens de uitleg niet aan het kijken, of aan het kletsen? Dan doet Marc het speciaal voor jou nog een keer voor, want als je niet kijkt, dan leer je het ook niet. Je gaat alleen vooruit als je je best doet, dus let goed op en laat je spieren flink werken tijdens de les.

Iaido-manier
In de uitleg voor Jion is het onderdeel timing uitgebreid aan bod gekomen. Je tegenstander/trainingsmaatje begint aan de andere kant van de zaal, en loopt naar je toe. Je moet hierbij zelf het juiste moment bepalen om te reageren. Je ziet dit ook terug in andere budosporten, specifiek het iaido. Hierbij wordt getraind met zwaarden, en het zwaard moet op het perfecte moment en de perfecte manier worden getrokken.

Logica
Wat ook telkens terugkomt in de uitleg van de kata, is de logica van de aanval van je tegenstander. Waarom doet hij zus en niet zo? Doe je bijvoorbeeld een tetsui uchi naar het gezicht van je tegenstander, en je plaatst deze goed op de neus, dan ziet hij niets meer en doet bijna automatisch een stap naar achteren. Hierdoor kun jij een zeer effectieve stoot erachteraan geven. En duw je iemand weg, dan doe je dat in de richting waarin hij geen steunpunten heeft, met andere woorden: niet de plaatsen waar hij kracht kan zetten met zijn benen, maar juist daartussen.

Realisme
Wil je je tegenstander verleiden om zijn stoot te volgen met een mae-geri, dan ga je niet te ver uit de lijn - anders zal hij een andere techniek kiezen. Door dit soort aanwijzingen wordt de bunkai veel realistischer, en daarmee ook makkelijker te onthouden en leuker om te trainen.

Komt allen
De volgende stages van Marc gaan waarschijnlijk over de bunkai van Heian Yondan en Kanku-dai. Was je er deze keer niet bij? Kom dan vooral de volgende keer wel. Was je er deze keer wel bij? Kom dan vooral de volgende keer weer!